04. Ukryte piękno matematyki


Relacja z

4 spotkania z ciekawą matematyką


11 marca 2016 r. w Regionalnym Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli „WOM” w Bielsku-Białej odbyło się kolejne seminarium z cyklu Spotkania z ciekawą matematyką. Tym razem w roli prelegenta wystąpił prof. dr. hab. Kazimierz Nikodem, pracownik naukowy ATH, autor wielu publikacji z zakresu matematyki. Na naszym seminarium prof. K. Nikodem podjął się zadania przybliżenia uczestnikom spotkania piękna ukrytego w matematyce. Jak na wstępie zaznaczył, czasem to piękno nie jest oczywiste. Aby je dostrzec, potrzeba intelektualnego wysiłku. Tak właśnie jest w przypadku wzoru udowodnionego w roku 1743 r. przez Leonharda Eulera. Wzór ten w wyniku konkursu ogłoszonego w 1992 r. przez czasopismo „Mathematical Intelligencer” zyskał miano najpiękniejszego wzoru wszechczasów.
  • Na czym polega piękno tego wzoru?
  • jakie warunki muszą być spełnione, aby to piękno dostrzec?
Na te pytania próbowaliśmy sobie odpowiedzieć słuchając rozważań i umiejętnie stawianych pytań. Mimo różnego poziomu matematycznej wiedzy i umiejętności słuchaczy, każdy mógł znaleźć coś inspirującego dla siebie. Dla mniej wtajemniczonych interesujące mogło być wyjaśnienie znaczenia wszystkich stałych matematycznych występujących z tym wzorze. Uczniowie po raz pierwszy usłyszeli np. o liczbie urojonej. Byli zainteresowani także rozważaniami natury ogólnej, dotyczącymi przydatności matematyki w życiu. Bardziej zaawansowanych zaciekawił szkic dowodu oraz informacje historyczne. W 1882 r. Lindemann udowodnił za pomocą wzoru Eulera, że liczba pi jest przestępna. Wzór ten umożliwia także rozstrzygnięcie jednego z najstarszych matematycznych problemów, a mianowicie kwadratury koła. Za jego pomocą można bowiem wykazać, że konstrukcja ta jest niewykonalna.
Po seminarium pozostaną nam w pamięci miłe wspomnienia: liczne ciekawostki i interesujące historyjki przytaczane przez prelegenta,  a także pieczątka ze wzorem Eulera którą starannie ozdabialiśmy nasze zaświadczenia i zaskakujące zdjęcie ze starannie wydeptanym na śniegu napisem (widoczne na poniższym zdjęciu).

Fot. K. Nikodem

Mamy nadzieję, że młodzież obecna na spotkaniu mogła poczuć smak zgłębiania tajników matematyki i zrozumieć, dlaczego może być to tak fascynującym zajęciem. Może też stało się dla nich jasne dlaczego według raportu opublikowanego na portalu CareerCast.com zawód matematyk znalazł się na pierwszym miejscu wśród najlepszych zawodów 2014 r.


Katarzyna Parcia

Informacje

Temat:
Ukryte piękno matematyki

Prelegent:
prof. dr hab. Kazimierz Nikodem

Data:
11 marzec 2015


Galeria zdjęć




https://sites.google.com/a/wombb.edu.pl/matematyka/spotkania